W piątek, 4 września 2026 roku, uczniowie Szkoły Podstawowej nr 1 w Myślenicach wzięli udział
w wyjątkowym spotkaniu z polską literaturą. Na Skwerze Przyjaźni zabrzmiały fragmenty „Dziadów” Adama Mickiewicza – dzieła wybranego na tegoroczną lekturę Narodowego Czytania. Wydarzenie zorganizowaliśmy wspólnie z Pedagogiczną Biblioteką Wojewódzką w Krakowie – Filią w Myślenicach.
Narodowe Czytanie to ogólnopolska akcja promująca czytelnictwo i przypominająca najważniejsze dzieła polskiej literatury. Została zainicjowana w 2012 roku wspólną lekturą „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza. Od tego czasu każdego roku w szkołach, bibliotekach, instytucjach kultury, na rynkach, placach i skwerach w Polsce oraz poza jej granicami spotykają się tysiące osób, aby wspólnie czytać klasykę rodzimej literatury.
Rok 2026 przyniósł piętnastą odsłonę Narodowego Czytania, a jej bohaterem ponownie został Adam Mickiewicz – tym razem jako autor „Dziadów”. Ogólnopolski finał akcji wyznaczono na sobotę, 5 września, natomiast myślenickie spotkanie naszej szkoły i Biblioteki Pedagogicznej odbyło się dzień wcześniej
– 4 września na Skwerze Przyjaźni. Wydarzenie zostało objęte patronatem Starostwa Powiatowego w Myślenicach, natomiast pomoc logistyczną i zabezpieczenie techniczne zapewniła Ochotnicza Straż Pożarna Myślenice Górne Przedmieście.
„Dziady” – lektura, która od dwóch stuleci prowokuje do rozmowy
Wybór „Dziadów” nie był przypadkowy. To jedno z najważniejszych dzieł polskiego romantyzmu – utwór,
w którym świat ludowych wierzeń i dawnych obrzędów przenika się z pytaniami o dobro i zło, winę, odpowiedzialność, cierpienie, wolność, miłość do ojczyzny i los wspólnoty.
W przesłaniu przygotowanym z okazji tegorocznego Narodowego Czytania podkreślono szczególne znaczenie dramatu Mickiewicza dla polskiej kultury oraz jego zdolność łączenia historii, tradycji i kolejnych pokoleń czytelników.
„Dziady” mają również wyjątkowe miejsce w historii polskiego teatru i życia społecznego.
Do najważniejszych inscenizacji należy przedstawienie przygotowane przez Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie w 1901 roku. Szczególne znaczenie miała także inscenizacja w Teatrze Narodowym w 1967 roku, której zdjęcie z afisza stało się jednym z impulsów prowadzących do protestów studenckich i wydarzeń Marca 1968 roku.
My jednak tym razem postanowiliśmy odkryć Mickiewicza przede wszystkim wspólnie, na głos i bez szkolnej ławki.
Od dawnych wierzeń do… Mickiewicza w mediach społecznościowych
Atmosferę piątkowego spotkania najlepiej oddaje relacja naszej uczennicy Wiktorii Hejmo z klasy 7B.
Na początku uczestników powitał Starosta Myślenicki, który wprowadził zgromadzonych w tematykę wydarzenia i oficjalnie rozpoczął spotkanie.
Pierwsza część spotkania pozwoliła uczniom przenieść się do świata dawnych słowiańskich wierzeń
i obrzędów. Mowa była między innymi o zwyczajach związanych z pamięcią o zmarłych, pozostawianiu pożywienia dla dusz przodków oraz przekonaniu o możliwości kontaktu pomiędzy światem żywych
i umarłych. Te tradycje stały się dla Mickiewicza jednym ze źródeł inspiracji podczas tworzenia dramatu.
Dzięki temu uczniowie mogli zobaczyć, że tajemniczy obrzęd przedstawiony w „Dziadach” nie jest jedynie literacką dekoracją. Stanowi punkt wyjścia do rozmowy o ludzkich wyborach, odpowiedzialności za innych
i konsekwencjach naszych czynów.
Następnie przyszedł czas na zdecydowanie bardziej współczesne spojrzenie na narodowego wieszcza.
Pani Beata postawiła przed uczniami intrygujące pytanie: jak wyglądałaby obecność Adama Mickiewicza
w mediach społecznościowych, gdyby poeta żył w XXI wieku?
Czy Mickiewicz prowadziłby konto na Instagramie? Czy relacjonowałby swoje podróże? Ile obserwujących miałby na TikToku? Jak prezentowałby swoją twórczość i poglądy? A może stałby się jednym z najbardziej rozpoznawalnych influencerów swojej epoki?
Taki sposób spojrzenia na autora pozwolił na chwilę „zdjąć Mickiewicza z pomnika” i pokazać go uczniom jako człowieka niezwykle aktywnego, podróżującego, zaangażowanego w sprawy swojej epoki i potrafiącego wpływać na innych.
Kiedy Skwer Przyjaźni zamienił się w scenę teatralną
Najważniejszą częścią wydarzenia było oczywiście głośne czytanie fragmentów „Dziadów” z podziałem na role.
W czytanie zaangażowali się uczniowie, nauczyciele, pracownicy Biblioteki Pedagogicznej oraz przedstawiciele szkolnej społeczności. Plenerowa sceneria okazała się znakomitym miejscem dla dramatu Mickiewicza. Drzewa otaczające Skwer Przyjaźni, wspólne skupienie i interpretacja czytających sprawiły,
że mimo wrześniowego dnia udało się stworzyć atmosferę tajemnicy charakterystyczną dla utworu.
Szczególne emocje wzbudził udział Dyrektora Szkoły, który wcielił się w postać Konrada. Niski, mocny głos
i zaangażowanie w interpretację tekstu sprawiły, że uczniowie słuchali fragmentu z wyjątkową uwagą.
„Choć siedzieliśmy na świeżym powietrzu, udało się stworzyć niesamowicie mroczny i tajemniczy klimat. Pan Dyrektor fantastycznie wczuł się w rolę Konrada. Jego niski głos idealnie pasował do nastroju utworu
– słuchało się go znakomicie!”
I chyba właśnie na tym polega największa wartość takich wydarzeń. Literatura, którą na co dzień znamy przede wszystkim z podręczników, szkolnych wydań i lekcji języka polskiego, nagle zaczyna brzmieć. Bohaterowie otrzymują głosy, tekst nabiera tempa i emocji, a czytelnik przestaje być jedynie obserwatorem.
Pamiątkowa pieczęć i coś słodkiego
Na zakończenie na uczestników czekały drobne upominki – słodki poczęstunek oraz pamiątkowe zakładki do książek.
Szczególne zainteresowanie uczniów wzbudziła możliwość otrzymania okolicznościowej pieczęci Narodowego Czytania. Tym razem pieczątki pojawiły się nie tylko w książkach, ale również w zeszytach do języka polskiego – dzięki temu pozostanie w nich trwała pamiątka tego nietypowego spotkania
z Mickiewiczem.
Pamiątkowa pieczęć jest od lat jednym z charakterystycznych elementów Narodowego Czytania,
a organizatorzy akcji przygotowują dla uczestników także specjalne materiały graficzne związane z kolejnymi edycjami.
Klasyka nie musi być nudna
Piątkowe wydarzenie pokazało przede wszystkim, że kontakt z klasyką literatury nie musi ograniczać się do obowiązkowej lektury, notatki w zeszycie i przygotowania do sprawdzianu.
Można czytać w parku, na skwerze, z podziałem na role. Można rozmawiać o ludowych wierzeniach sprzed setek lat, a chwilę później zastanawiać się, jak Adam Mickiewicz radziłby sobie na Instagramie czy TikToku. Można wreszcie przekonać się, że tekst napisany niemal dwa stulecia temu nadal potrafi budować napięcie, wywoływać emocje i prowokować do rozmowy.
Takie jest również jedno z najważniejszych założeń Narodowego Czytania od początku istnienia akcji
– literatura ma wychodzić poza szkolne sale i biblioteczne półki i stawać się częścią wspólnego doświadczenia.
Dziękujemy Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej w Krakowie – Filii w Myślenicach za zaproszenie do współorganizacji wydarzenia i przygotowanie programu, Starostwu Powiatowemu w Myślenicach za patronat i obecność oraz Ochotniczej Straży Pożarnej Myślenice Górne Przedmieście za pomoc logistyczną
i techniczną.
Przede wszystkim jednak dziękujemy naszym uczniom, nauczycielom i wszystkim uczestnikom za wspólnie spędzony czas. Bo okazało się, że „Dziady” na Skwerze Przyjaźni wcale nie były tylko szkolną lekturą. Przez chwilę naprawdę stały się wydarzeniem.
Relacja uczniowska: Wiktoria Hejmo, kl. 7B
Zdjęcia w galerii: Hania Turczyk, kl. 7B
Narodowe Czytanie 2026